आकाशात चंद्र-शुक्राची मनमोहक भेट; नागरिकांचे आकाशाकडे लक्ष !

चमकणारा ‘तारा’ नव्हे तर शुक्र ग्रह; खगोलीय संयोगाने वेधले सर्वांचे लक्ष

नांदेड(शेख मुख्तार) : आज सायंकाळी आकाशात चंद्राच्या अगदी जवळ एक तेजस्वी प्रकाशबिंदू दिसल्याने नागरिकांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली. अनेकांनी हा चमकणारा बिंदू तारा असल्याचे समजले; मात्र खगोलशास्त्रीयदृष्ट्या चंद्राजवळ दिसणारा हा तेजस्वी ‘तारा’ प्रत्यक्षात शुक्र ग्रह (Venus) आहे.

आज 14 सप्टेंबर 2026 रोजी कोवळ्या चंद्रकोरीच्या जवळ शुक्र ग्रह दिसत असून, पृथ्वीवरून पाहताना हे दोन्ही खगोलीय पिंड एकमेकांच्या अत्यंत जवळ आल्यासारखे भासत आहेत. या सुंदर दृश्याला खगोलशास्त्रात चंद्र-शुक्र युती किंवा ‘कंजंक्शन’ (Conjunction) असे म्हटले जाते. सायंकाळी सूर्यास्तानंतर पश्चिमेकडील आकाशात दिसणाऱ्या या दृश्याने आकाशप्रेमींसह सर्वसामान्य नागरिकांचे लक्ष वेधून घेतले. आंतरराष्ट्रीय खगोलविषयक माहितीनुसार, आज चंद्रकोर आणि अतिशय तेजस्वी शुक्र ग्रह जवळ दिसण्याची विशेष संधी उपलब्ध झाली आहे.

प्रत्यक्षात जवळ नाहीत! : आकाशात चंद्र आणि शुक्र ग्रह एकमेकांच्या अगदी जवळ दिसत असले तरी प्रत्यक्षात त्यांच्यामध्ये प्रचंड अंतर आहे. पृथ्वीवरून पाहताना दोघे एकाच दिशेत आल्यामुळे हा दृश्य परिणाम निर्माण होतो. खगोलशास्त्रात अशा घटनेला ‘अपेक्षित जवळीक’ किंवा आकाशातील युती असे संबोधले जाते. शुक्र हा सूर्याजवळील ग्रहांपैकी एक असून, पृथ्वीवरून तो अत्यंत तेजस्वी दिसतो. त्यामुळे अनेकदा सामान्य नागरिक शुक्र ग्रहाला चमकता तारा समजतात. सूर्यास्तानंतर किंवा सूर्योदयापूर्वी दिसणारा शुक्र ग्रह आपल्या तेजस्वी प्रकाशामुळे सहज ओळखता येतो.

चंद्र-शुक्राची दुर्मिळ आणि सुंदर जुगलबंदी : आजच्या आकाशात कोवळी चंद्रकोर आणि तिच्या शेजारी चमकणारा शुक्र ग्रह असे अत्यंत मनमोहक दृश्य दिसत आहे. खगोल निरीक्षकांच्या मते, सप्टेंबर महिन्यातील आकाश निरीक्षणासाठी ही एक विशेष घटना आहे. विशेष म्हणजे, 14 सप्टेंबरच्या आसपास चंद्र आणि शुक्र यांची जवळीक इतकी वाढली होती की काही भागांमध्ये चंद्र शुक्र ग्रहासमोरून जाण्याची ‘ऑकल्टेशन’ (Occultation) स्वरूपाची घटना पाहण्याची संधीही निर्माण झाली होती.

नागरिकांनी मोबाईलमध्ये टिपले दृश्य : सायंकाळ होताच अनेक नागरिकांनी घराच्या गच्चीवर, मोकळ्या मैदानात आणि रस्त्यावरून आकाशातील या सुंदर दृश्याचे निरीक्षण केले. सोशल मीडियावरही चंद्र आणि चमकणाऱ्या ‘ताऱ्याचे’ फोटो व व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणावर शेअर होत आहेत. “चंद्राजवळ इतका तेजस्वी तारा यापूर्वी क्वचितच पाहिला,” अशी प्रतिक्रिया अनेक आकाशप्रेमींनी व्यक्त केली.

खगोलशास्त्राची सुंदर अनुभूती : आकाशात घडणाऱ्या अशा घटना सर्वसामान्यांना विश्वाच्या विशालतेची अनुभूती देतात. चंद्र, ग्रह आणि तारे यांची पृथ्वीवरून दिसणारी स्थिती सतत बदलत असते. त्यांच्या भ्रमणामुळे वेळोवेळी अशा सुंदर खगोलीय युती पाहायला मिळतात. म्हणून आज आकाशात चंद्राजवळ दिसणारा चमकदार ‘तारा’ पाहून आश्चर्यचकित होण्याची गरज नाही. तो तारा नसून सूर्यमालेतील अत्यंत तेजस्वी ग्रह—शुक्र ग्रह आहे आणि चंद्रासोबत त्याची ही सुंदर आकाशीय भेट आज नागरिकांसाठी विशेष आकर्षण ठरली आहे.