नांदेडमध्ये बनावट खव्याचा काळाबाजार फोफावला? अन्न व औषध प्रशासनाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह!

दिवाळीच्या मिठाईतून नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ सुरू असल्याचा छावा मराठा युवा महासंघाचा गंभीर आरोप; संशयित खवा विक्रेत्यांची दुकाने सील करण्याची जिल्हाधिकाऱ्यांकडे मागणी

नांदेड (प्रतिनिधी) : दिवाळीचा सण जवळ येताच मिठाईच्या बाजारपेठेत खव्याची मागणी वाढली आहे. मात्र, याच मागणीचा गैरफायदा घेत नांदेडमध्ये कथित भेसळयुक्त आणि बनावट खव्याचा मोठ्या प्रमाणावर व्यापार सुरू असल्याचा खळबळजनक आरोप छावा मराठा युवा महासंघाने केला आहे. बाहेरच्या जिल्ह्यांतून संशयास्पद पद्धतीने तयार केलेला खवा नांदेडमध्ये आणून विकला जात असल्याचा दावा करत, या संपूर्ण प्रकारात अन्न व औषध प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवरही संघटनेने गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. या प्रकरणाची तातडीने चौकशी करून दोषी आढळणाऱ्या व्यापाऱ्यांची दुकाने सील करावीत, अशी आक्रमक मागणी संघटनेने जिल्हाधिकाऱ्यांकडे निवेदनाद्वारे केली आहे. छावा मराठा युवा महासंघाचे जिल्हाप्रमुख प्रदीप पाटील हुंबाड आणि उपजिल्हाप्रमुख विक्रम पाटील बामणीकर यांनी प्रशासनाला दिलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, सणासुदीच्या काळात खव्याची मागणी वाढताच काही व्यापाऱ्यांकडून कमी किमतीत संशयास्पद खवा बाजारात आणला जात आहे. दूधापासून तयार होणाऱ्या अस्सल खव्याऐवजी पावडर, डालडा तसेच युरिया आणि अन्य घातक रासायनिक पदार्थांचा वापर करून बनावट खवा तयार केला जात असल्याचा आरोप संघटनेने केला आहे.

बाजारात अस्सल खव्याचा दर प्रतिकिलो ४०० ते ५०० रुपयांच्या दरम्यान असताना कथित बनावट खवा २५० ते ३०० रुपये किलो दराने विकला जात असल्याचा दावा निवेदनात करण्यात आला आहे. एवढ्या मोठ्या दरातील तफावतीमुळे खव्याच्या गुणवत्तेबाबत संशय निर्माण होत असून, या स्वस्त खव्याचा वापर करून तयार होणारी मिठाई नागरिकांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते, अशी भीती संघटनेने व्यक्त केली आहे. अशा भेसळयुक्त पदार्थांच्या सेवनामुळे अन्नविषबाधा, पोटाचे विकार आणि अन्य गंभीर आरोग्यविषयक समस्या उद्भवण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि सर्वसामान्य ग्राहकांच्या आरोग्याशी हा प्रकार खेळ करणारा ठरू शकतो. दुसरीकडे, नियमांचे पालन करून व्यवसाय करणाऱ्या प्रामाणिक व्यापाऱ्यांनाही अशा कथित भेसळखोरांमुळे आर्थिक फटका बसत असल्याचे संघटनेचे म्हणणे आहे.

या प्रकरणात केवळ कागदी चौकशी न करता प्रत्यक्ष कारवाई करण्याची मागणी छावा मराठा युवा महासंघाने केली आहे. त्यामध्ये नांदेड जिल्ह्यातील सर्व खवा विक्रेते आणि मिठाई विक्री करणाऱ्या दुकानांची अचानक तपासणी करून खव्याचे नमुने प्रयोगशाळेत पाठवावेत, भेसळ सिद्ध झाल्यास संबंधित दुकाने सील करून नियमानुसार परवाने निलंबित करावेत, तसेच दिवाळीपर्यंत विशेष भरारी पथक तैनात करून नियमित तपासणी करावी, अशा तीन प्रमुख मागण्यांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, सणासुदीच्या काळात अन्नपदार्थांची तपासणी करण्याची जबाबदारी असलेल्या अन्न व औषध प्रशासनाने या प्रकरणाकडे दुर्लक्ष करू नये. बाजारात नेमका किती खवा विक्रीसाठी येतो, त्याचा पुरवठा कुठून होतो आणि त्याची गुणवत्ता तपासली जाते की नाही, याची सखोल चौकशी झाली पाहिजे, अशी भूमिका संघटनेने मांडली आहे.

बनावट खव्याच्या विक्रीबाबत प्रशासनाने तातडीने कठोर पावले उचलली नाहीत, तर छावा मराठा युवा महासंघाच्या वतीने तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा स्पष्ट इशारा निवेदनातून देण्यात आला आहे. या निवेदनाच्या प्रती पोलीस अधीक्षक कार्यालय, नांदेड आणि वजीराबाद पोलीस ठाण्यालाही देण्यात आल्या आहेत. निवेदनावर जिल्हाप्रमुख प्रदीप पाटील हुंबाड, उपजिल्हाप्रमुख विक्रम पाटील बामणीकर आणि तालुकाप्रमुख व्यंकटराव पाटील कौशल्य यांच्या स्वाक्षऱ्या आहेत. आता या गंभीर आरोपांची अन्न व औषध प्रशासन आणि जिल्हा प्रशासन कितपत दखल घेते, संशयित खव्याचे नमुने तपासले जातात का आणि नागरिकांच्या आरोग्याशी संबंधित या प्रश्नावर प्रत्यक्ष कारवाई होते का, याकडे नांदेडकरांचे लक्ष लागले आहे.